Filosofisch Cafe
STADSLEZINGEN - DE STAAT VAN
NEDERLAND
Stem
in de Stad, VU-Connected
van de Vrije Universiteit te Amsterdam en het Filosofisch Café
Haarlem
organiseren dit jaar samen 4 STADSLEZINGEN EN EEN DINER PENSANT rond
het thema:
DE STAAT VAN NEDERLAND. Een beschouwing over het opkomend populisme, de
oorzaken en de gevolgen. Deze serie stadslezingen is gewijd aan de
vraag of het
populisme steeds meer terrein wint in de politiek en de samenleving. De
bedoeling van deze serie is niet om verschijnselen als Wilders aan de
kaak te
stellen. Onze benadering is meer reflexief te noemen: een analyse van
achtergronden van optreden, houdingen en vooral het succes van
populistische
bewegingen. De kern van onze benadering
is: hoe is het te verklaren dat in een zo welvarende samenleving waarin
een
sterk privé-geluksgevoel heerst, zich zoveel sociale rancune en
frustratie
heeft kunnen opbouwen? Is er, anders gezegd, ‘something rotten in the
State of
Holland’? De avonden worden verzorgd door onze gasten:
Woensdagavond 10 maart, JAMES KENNEDY,
hoogleraar Nederlandse
geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en columnist van de
dagbladen NRC en Trouw
Dinsdagavond 16 maart ERIK BORGMAN,
hoogleraar systematische
theologie aan de Universiteit van Tilburg. Zijn boeken over geloof en
cultuur
zijn baanbrekend.
Dinsdagavond 23 maart WILLEM BREEDVELD, bekend politiek commentator
van het dagblad Trouw
Plaats:
Groenmarktkerk, Nieuwe
Groenmarkt, Haarlem, Aanvang: 20.00 uur, Toegang: vrij (collecte bij de
uitgang)
In
april wordt de thematiek
van het populisme verbonden met die van de ‘Maand voor de Filosofie’, vrijheid. Te gast is dan op,
Woensdagavond 7 april, DÉSANNE
VAN BREDERODE,
filosofe, schrijfster en columniste van het tv-programma Buitenhof.
Plaats:
Filosofisch Café,
Remonstrantse Kerk, hoek Oranjekade / Prins Hendrikkade
Aanvang:
20.00 uur
Toegang:
vrij (collecte bij de
uitgang).
Woensdag 21 april, tijdens een diner pensant wordt
gekeken wat het begrip
‘vrijheid’ voor onszelf betekent. Tijdens 4 gangen zullen Rosa Lucassen
(Echte
Welvaart) en Marianne Waling-Huijsen (Met Waarden Helen) de
tafelgenoten
uitdagen telkens andere invalshoeken samen door te nemen.
Plaats:
Filosofisch Café,
Remonstrantse Kerk, hoek Oranjekade / Prins Hendrikkade
Aanvang:
18.00 uur. Kosten: € 25,- voor het 4
gangen diner;
aanmelden van tevoren verplicht. Email dinerpensant@gmail.com, tel (023) 5340511 of op de
avonden van de lezingen via een intekenlijst.
Woensdag 27 januari 19.45 uur
Is euthanasie een recht?
Door prof. dr. Paul J.M. van
Tongeren
Hoogleraar
wijsgerige ethiek Radboud Nijmegen en
buitengewoon
hoogleraar ethiek KU Leuven
Is
euthanasie een recht? Om die vraag
te beantwoorden, moeten we weten wat we met 'euthanasie' bedoelen. De
jurist
kan naar de wet verwijzen, maar de filosoof zal ook het ver-schil
tussen een
keuze in het leven en een keuze voor de dood aan de
orde stellen.
En wat betekent het woord 'recht'? Bij recht gaat het om het verschil
tussen
recht waar je zelf toe in staat bent (je mening uiten) en recht hebben
op iets
waarbij je een ander nodig hebt (recht op onderwijs). Bij euthanasie
kan geen
sprake zijn van recht hebben op omdat niemand verplicht kan worden om
mee te
werken aan de dood van een ander.
Er zal ook informatie
zijn over wilsverklaringen, waarover
mevrouw Addy Camper namens de Stichting
Zorgverklaring, de NVVE en de NPV u
meer kan vertellen.
Toegang € 5,- studenten
€ 3,-
Plaats: Remonstrantse
kerk, Ingang Oranjekade 1
=
Haarlem =
Informatie
via:
Marianne
Waling-Huijsen,
06-16370875, 0252-530746
Programma seizoen 2008-2009
Programma seizoen 2007-2008
Programma seizoen 2006-2007
= Filosofisch
Café Haarlem =
Jaarprogramma 2009-2010
28 oktober
2009 zal mevrouw Prof.dr.
Marli Huijer
spreken over ‘Opnieuw beginnen, metamorfose in het
bestaan’. Onder deze titel schreef
zij samen met
literatuurcriticus Reinjan Mulder een essay over
levenswendingen. Opnieuw beginnen: wie
wil dat niet op een moment dat alles tegenzit? Waar komt het verlangen
om alles
nog eens over te doen vandaan? Komt elk nieuw begin niet neer op een
herhaling?
En hoe ga je in een nieuwe toekomst om met het verleden? Moet dat
verleden
grondig worden gewist, of moet het opnieuw worden geformuleerd? Maar
hoe dan om
te gaan met het geheugen?
Marli
Huijer is bijzonder hoogleraar
filosofie aan de Erasmus Universiteit en lector filosofie aan de Haagse
Hogeschool.
27 januari 2009 belicht prof. dr. Paul J.M. van Tongeren
het thema ‘Is euthanasie een recht?’ Om
die vraag te beantwoorden,
moeten we weten wat we met 'euthanasie' bedoelen, en wat het woord
'recht'
betekent. Bij de uitwerking van het eerste kan de jurist naar de wet
verwijzen,
maar zal de filosoof ook het verschil tussen een keuze in het
leven en
keuzes voor de dood aan de orde stellen. Welke overwegingen spelen
er
allemaal mee bij het onderwerp euthanasie? Dat is heel anders voor
iemand die
voor zichzelf hierover nadenkt dan voor iemand die geconfronteerd wordt
met
zo’n keuze door een naaste.
Paul van Tongeren studeerde theologie en filosofie en
is gewoon hoogleraar wijsgerige ethiek aan de Radbouduniversiteit
Nijmegen, en
buitengewoon hoogleraar ethiek aan het HIW van de KU Leuven.
Op 2 juni zal filosofe Dr. Heidi
S.C.A. Muijen de filosofie van de
levenskunst belichten aan de hand van het thema levensgeluk. Op de tempel van
Apollo in Delphi staat ‘Mens ken u
zelf!’ Dit
is meer dan alleen ‘tegeltjes wijsheid’. Het is namelijk een
filosofische
sleutel om verbindingen te kunnen leggen tussen verschillende
opvattingen, en
om onze persoonlijke opvattingen over geluk te verhelderen en bewuster
met dit
thema in het dagelijkse leven om te kunnen gaan. Bovendien kunnen we de
actualiteit
erin spiegelen: Waarom staat de
filosofie van de levenskunst op dit moment zo in de belangstelling?
Zijn
hedendaagse beelden over geluk wel zo fundamenteel verschillend van die
van
vroeger? In hoeverre zijn stoïcijnse,
hedonistische, cynische en sceptische opvattingen nog steeds van
waarde? Kunnen
ze ons helpen de weg in ons overvolle bestaan te vinden, ‘zappend’
tussen werk
en privé, hart en hoofd, denken en doen?
Heidi Muijen heeft een filosofische praktijk voor
levenskunst en creatieve ontwikkeling:
Thymia. Daarnaast is zij als hoofddocent verbonden aan de ‘Creatieve
Therapie
Opleiding’ van de Hogeschool Arnhem/Nijmegen.
In de maand van de filosofie april
2010 zullen we samen met Stem in de
Stad een programma verzorgen dat past bij het thema
van die maand. Nadere informatie volgt via kerkblad,
mailnieuwsbrief en op Internet via http://www.kerkpleinhaarlem.nl/remvvh/cafe.html
Het
Filosofisch café
Haarlem vindt plaats op woensdagavonden
in de remonstrantse kerk aan de Wilhelminastraat
22 te Haarlem, (rolstoel)toegankelijk aan de Oranjekade 1. De
filosofisch
cafés starten om 19.45 uur. Meer
informatie op http://www.kerkpleinhaarlem.nl/remvvh/cafe.html
of bij Marianne Waling-Huijsen, tel (0252) 530746, mobiel (06)
16370875, of per
mail fil.cafehaarlem@gmail.com.
Op
dat emailadres kunt u zich ook inschrijven voor de mailaankondiging van
elk
volgend Filosofisch café Haarlem.
======================
= Vorig Seizoen 2008-2009 =
======================
Na interessante en goed bezochte filosofisch cafés van het afgelopen seizoen bieden wij u weer een boeiend programma voor het seizoen 2008-2009 aan.
Rede & Religie
Het thema Rede & Religie houdt mensen al eeuwenlang bezig. Vormen de begrippen Rede & Religie een tegenstelling? Sluiten ze elkaar uit of vullen ze elkaar aan? Vormen ze componenten van eenzelfde zoeken naar waarheid en inzicht? Nadenken over deze begrippen raakt je diepste en meest fundamentele kijk op het bestaan, op je plaats op deze wereld, in de kosmos. Tijdens dit filosofisch café zoeken we met elkaar voldoende ruimte om de problematiek van rede en religie met een open vizier te benaderen. Het thema is de komende drie jaar eindexamenonderwerp op het vwo en daarom worden jongeren uitgedaagd erover na te denken en in debat te gaan. Het nadenken en in gesprek komen hierover- ook in de ontmoeting tussen jong en oud- kan een verrijkende ervaring zijn!
Literatuursuggestie:
Moeten basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs vooral koersen op de uitslagen van de Cito-toetsen met hun nadruk op cognitieve resultaten, of ook op bredere vorming (bijvoorbeeld in termen van meervoudige intelligentie)?
Kan de school een oefenplek zijn om ook te leren om samen te leven in de huidige maatschappij? Wat mag er van het onderwijs verwacht worden en wat van de opvoeding, vorming op andere plaatsen in de maatschappij?
Guido Walraven is zelfstandig onderwijsonderzoeker en adviseur, daarnaast is hij lector ‘Dynamiek van de stad’ bij hogeschool InHolland.
Filosofisch café Haarlem op 25 maart
filosofie en onderwijs/educatie
Opvoeden op
school of thuis?
Guido Walraven zal de belangrijkste aspecten van dit
onderwerp benoemen waarna we met
elkaar onze eigen vragen rondom dit thema bespreken.
Het ideaal
dat kinderen en
jongeren hun talenten ontwikkelen en hun potentie realiseren, wordt
tegenwoordig breed gedragen in de westerse wereld. Voor de maatschappij
als
geheel wordt het ook onverstandig geacht om talenten onbenut te laten.
Is het
Nederlandse onderwijs zo ingericht, dat inderdaad het beste uit
leerlingen
wordt gehaald?
Letten ouders
bij het kiezen van scholen
vooral op de uitslagen van de Cito-toetsen met hun nadruk op cognitieve
resultaten, of ook op bredere vorming (bijvoorbeeld in termen van
meervoudige
intelligentie)?
Het Filosofisch café Haarlem vindt plaats op woensdagavonden in de Remonstrantse Kerk. De filosofische cafés starten om 19.45 uur en het diner pensant om 18.30 uur De kerk is rolstoel-toegankelijk aan de ingang Oranjekade. Entree 5 (studenten 3) euro.
Meer informatie bij Marianne Waling-Huijsen, tel 0252 530746 of 06 16370875, of per mail mwh@metwaardenhelen.nl.
Op dat emailadres kunt u zich ook inschrijven voor de mailaankondiging van elk volgend Filosofisch café.
====================
= Vorig Seizoen
2007-2008 =
====================
Bijeenkomsten Filosofisch café Haarlem 2007-2008
Filosofie en
journalistiek, 26 september 2007
Hoe werkt censuur, wat is de
werkelijkheid?
We
mogen zeggen wat in ons opkomt en tegelijk mopperen we dat we het
gevoel hebben
niets meer te mogen zeggen. Vrijheidsdrang versus de angst voor korte
lontjes.
Die paradox tref je ook in de media: enerzijds alles (willen) onthullen
en
tegelijkertijd, als slaaf van kijkers en lezers (kijkcijfers, oplagen),
uitgeleverd zijn aan de waan van de dag. De prangende vraag is: Hoe staat het met het geweten van de
journalistiek?
Tijdens de discussie willen
wij scheren langs de afgronden van het geweten, waar het in de knel
komt met de
werkelijkheid.
Karin Melis
(afgestudeerd in de wijsbegeerte en lange tijd in uiteenlopende media
werkzaam
geweest als journalist) publiceert regelmatig in het dagblad Trouw.
Filosofie
en rituelen, 14 november
2007
De zin van rituelen en
evenementen
‘Prettige feestdagen en een gelukkig nieuwjaar!’ We komen weer in de
tijd van
de ‘feesten’. Voor velen hebben ze nauwelijks meer te betekenen dan een
gezellige dag of avond. Ook in het persoonlijke leven bestaan er
gedenkwaardige
dagen: verjaardagen, huwelijksfeesten, etc. Wat is de zin van rituelen
en
evenementen? Kunnen we zonder? Is het van belang om zich het doel of de
betekenis van een ritueel of evenement te realiseren? Missen we iets
wanneer we
er niet aan doen? Gezamenlijk onderzoek, met inbreng van enkele
gedachten van
de Franse filosofen Alain Badiou en Georges Bataille.
Filosofie en zorg, 30
januari 2008
Wie dan
leeft, wie dan zorgt?!Er is veel discussie over de
gezondheidszorg: over
veranderende zorgstelsels, over wachtlijsten, over wat wel en niet
vergoed
wordt, of vergoed zou moeten worden, en over meer fundamentele vragen.
Een
daarvan is of zorg wel zo zakelijk kan worden bekeken. Wat is zorg
eigenlijk en
moeten we bij zorg nu vooral denken aan dat wat binnen instituten,
ziekenhuizen
en gezondheidscentra gebeurt, of is het wezen van zorgen te vinden in
gezinnen,
in dat wat buren, vrienden of familie voor elkaar doen? Op prikkelende
en
stellingnemende wijze daagt dr. Mariëtte
van den Hoven, Ethiek Instituut,
u uit om mee te denken met filosofen
als Van Heijst ('Menslievende Zorg'), Vorstenbosch (Zorg, een
filosofische
analyse) en Tronto (over ethiek van zorgen 'Moral boundaries') over de
vraag of
we zorg als product moeten en kunnen beschouwen.
Filosofie en dood, 2
april 2008
Het omgaan met de dood in verschillende
religieuze
tradities
Tijdens de inleiding over
het omgaan met de dood schetst Johan Goud twee wegen: die van
onthechting (zoals bijvoorbeeld in het Boeddhisme) en van hechting (zoals ondermeer te vinden
is in het Christendom en het
Jodendom). Wat is bovenal het
belangrijkste? Moeten we ons van alles dat ons vasthoudt aan het leven
losmaken? Of gaat het er juist om onze gebondenheden tot het eind toe
te doorleven? In welke weg herkennen we ons het meest? Zijn het aparte
wegen of zijn ze met elkaar te verbinden?
Prof.
Dr. J.F. Goud is bijzonder hoogleraar wijsgerige
theologie in Utrecht en remonstrants predikant te Den Haag.
Filosoferen tijdens het
diner pensant,
28 mei 2008
Het thema
zal zijn:
TIJD
Tijdens een driegangen diner
zullen we met elkaar praten over verschillende facetten van het begrip
TIJD.
Filosoof Drs. Arnold Ziegelaar leidt ons door middel van heldere vragen
door
het thema. Bij elke gang is er een andere vraag aan de orde. Na elk
onderdeel
vat Arnold Ziegelaar het samen en biedt overzicht.
Drs. Arnold Ziegelaar studeerde wijsbegeerte te Amsterdam en
Leiden en
neemt deel aan het filosofen collectief ‘Goed-Gesprek.nl’
Voor meer informatie contact opnemen met Marianne Waling-Huijsen, tel (0252) 530746 of mobiel (06) 16370875 of per mail marianne@waling.eu
====================
= Seizoen 2006-2007 =
====================
Soms
is het goed om te
filosoferen over hoe je in het leven staat. Een groep betrokken mensen
uit de
regio Haarlem vond het niet alleen belangrijk om daarover na te denken,
maar
ook om daar in een breder verband over te praten. Daarom wordt komend
jaar vijf
keer een Filosofisch Café
georganiseerd.
Het laatste cafe in het seizoen 2006-2007 was op 6 juni om 18.00 uur een
Diner pensant over Vrijheid
begeleider Arnold Ziegelaar
van een goed gesprek.nl
Tijdens een driegangen-diner filosoferen wij over
Vrijheid, een toepasselijke thema voor die tijd
van het jaar, juist voor de grote vakantie.
In het vierde cafe filosofeerden we over kunst.
De bijeenkomst vond plaats op 21 maart over
Met welke bril kijken wij? met prof dr Petran Kockelkoren
De
derde keer filosofeerden we over ethiek
en vriendschap.
De bijeenkomst vond
plaats op 24 januari . Dr.
Marcel Becker zal de avond inleiden. Hij is gepromoveerd op
deugdethiek
en gespecialiseerd in toegepaste ethiek, werkzaam aan de Radbout
Universiteit te
Nijmegen.
De ethiek van vriendschap
wordt door filosofen al sinds Aristoteles besproken. Een
stroming - de deugdethiek - gaat ervan uit dat ethiek een kwestie van
karaktervorming is.
Het tweede cafe ging over
de dialoog tussen de grote
wereldreligies. De avond wordt ingeleid door een
specialist op het betreffende gebied, waarna het publiek de spreker,
zichzelf
en elkaar vragen kunnen stellen.
De bijeenkomst vond
plaats op 29 november. Theoloog dr.
Derek Suchard zal de
avond inleiden. Hij is gepromoveerd op de interreligieuze dialoog aan
de Radbout
Universiteit te Nijmegen.
‘Interreligieuze
dialoog theologisch mislukt.’ De kranten staan er vol van. Veertig jaar
intensief
praten heeft weinig opgeleverd. Is er werkelijk een dialoog tussen de
godsdiensten gaande...of is het gewoon een leuk gesprek? Gaat het
dieper dan de
oppervlakkige vragen over hoe wij en zij dingen doen en beleven? In de
regel
niet. Vanavond verkennen we de stand van zaken en bespreken een nieuwe
mogelijkheid.
De eerste bijeenkomst
vond plaats op 27 september en staat in het teken van
het thema
'Te veel of te kort?'.
Filosoof dr. Karim Benammar zal
de avond inleiden. Hij
is lector ‘Reflectie op het handelen’ verbonden aan de Hogeschool van
Amsterdam, en schrijver van het boek 'Overvloed' (Veen Magazines, maart
2005)
Zitten
we gevangen in een eeuwige strijd met schaarste? Het leven is in
essentie
overvloedig. De kunst is bewust te kiezen hoe we ons overschot
besteden. De
avond zal vooral gaan over 'de
overvloed in het leven', en hoe men daarmee kan
omgaan. Consuminderen of op een andere manier consumeren? Overvloedig
leven:
hoe kunnen we dat realiseren?
voor het laatst bijgewerkt: 11-08-2009